ASML: recordwinst van €9,6 miljard.
En alsnog 1.700 ontslagen.

Op 28 januari 2026 deed ASML twee aankondigingen op dezelfde dag. De eerste: recordcijfers. €32,7 miljard omzet, €9,6 miljard netto winst, recordorders van €13,2 miljard in het vierde kwartaal. Een brutomarge van 52,8% waar de meeste industriele bedrijven alleen van kunnen dromen. De tweede aankondiging: 1.700 banen worden geschrapt.

Dat is geen tegenstrijdigheid. Dat is een strategie. En het is de duidelijkste waarschuwing die het Nederlandse bedrijfsleven in jaren heeft gekregen.

Waarom ontslaat het meest succesvolle techbedrijf van Nederland mensen?

ASML's CFO Roger Dassen was er openhartig over. Het bedrijf had feedback ontvangen dat de organisatie te complex was geworden. Medewerkers besteedden te veel tijd aan coordinatie en te weinig aan daadwerkelijk werk. CEO Christophe Fouquet voegde toe dat de groeipatronen van de afgelopen jaren een "laag van complexiteit" hadden gecreeerd die de organisatie vertraagde.

De ontslagen treffen voornamelijk management- en leidinggevende posities in de technologie- en IT-afdelingen. Niet de engineers zelf. Niet de mensen die de EUV-machines bouwen. Maar de lagen ertussen. De coordinatoren, de procesmanagers, het middenkader dat tijdens de snelle groei was aangenomen om alles te beheren.

De cijfers die het verhaal vertellen

"We maken deze keuze vanuit kracht, niet uit noodzaak"

Dit is de zin uit ASML's persbericht die elke Nederlandse ondernemer moet lezen. Het bedrijf reorganiseert niet omdat het slecht gaat. Het reorganiseert omdat het goed gaat. Goed genoeg om de luxe te hebben om nu te optimaliseren, voordat de markt het afdwingt.

ASML's klanten, TSMC, Samsung, SK Hynix en Micron, investeren massaal in AI-chipproductie. De vraag naar ASML's EUV-machines explodeert. Het bedrijf verwacht de omzet tegen 2030 te verdubbelen naar $71 miljard. Maar om die groei aan te kunnen met hogere marges en meer snelheid, moet de organisatie slanker.

Dit is geen ASML-probleem. Dit is een patroon.

ASML is niet de eerste. Amazon ontslaat 14.000 mensen (doel: 30.000 tegen mei 2026). Google schrapte 35% van managers boven kleine teams. Microsoft liet 15.000+ mensen gaan. Klarna halveerde het team van 7.000 naar 3.500.

Het patroon is steeds hetzelfde: de organisatielaag tussen strategie en uitvoering wordt dunner. AI-systemen nemen coordinatie, planning en administratie over. De mensen die het werk doen (de engineers, de verkopers, de specialisten) blijven. De lagen ertussen verdwijnen.

Als ASML, het meest waardevolle techbedrijf van Nederland, met recordwinsten en een orderboek van €39 miljard, dit nodig vindt om competitief te blijven, wat zegt dat dan over jouw organisatie?

De les voor het Nederlandse MKB

ASML kan zich het permitteren om 1.700 mensen te ontslaan. Ze hebben €9,6 miljard winst om de transitie te financieren. De meeste bedrijven hebben die luxe niet. Maar het alternatief, wachten tot de markt het afdwingt, is duurder.

De vraag is niet of jouw organisatie slanker moet. De vraag is of je het nu doet, vanuit kracht, of later, onder druk.

Intellica helpt Nederlandse bedrijven om dezelfde keuze te maken. Niet door mensen te ontslaan. Maar door processen te automatiseren, agentic systemen met sub-agents in te richten, en organisaties klaar te maken voor de toekomst. Zodat je engineers weer aan engineering werken. Je verkopers weer verkopen. En je managers weer leiden in plaats van coordineren.

ASML doet het vanuit kracht. Jij kunt het ook.